Ngày trở về anh bước lê, trên quãng đường đê,
đến bên lũy tre, nắng vàng hoe,
vườn dâu trước hè cười đón người về…
(“Ngày trở về” - Phạm Duy)

"Hồi cố" là nói đến sự trở về của nhạc sĩ Phạm Duy và rất có thể tàng thư âm nhạc khổng lồ của Phạm Duy sẽ có cơ hội được hiện diện cùng ông trên mảnh đất quê hương; còn "Tri tân" là để nói về chương trình gồm "toàn cái mới" là Bài Hát Việt 2005. Trong cái tưởng như cũ vẫn còn thấy được nhiều cái mới đáng được chờ đợi, còn trong cái mới thì lại thấy không thiếu những thứ rất cũ. Đó mới là mối liên hệ giữa 2 câu chuyện tưởng như chẳng liên quan gì đến nhau này...

Ngày 17-5-2005, sau 30 năm lưu lạc xứ người, nhạc sĩ Phạm Duy đã chính thức trở về định cư ở quê nhà. Như ông tâm sự: “Đối với tôi, không có gì là quá muộn... Đất nước đang mở cửa và vì thế tôi trở về...”

Vậy là ông đã trở về và hưởng một cái Tết trong hơi giá rét và hoa đào Hà Nội. Hẳn thế nào ông cũng sẽ đi qua ngôi nhà thời thơ ấu ở phố Hàng Dầu, số 57. Một cái Tết viên mãn đối với một người như ông.

Việc nhạc sĩ Phạm Duy hồi hương gây nhiều tranh luận sôi nổi trong cộng đồng Việt Nam hải ngoại cũng như ở trong nước. Hầu hết những bài báo hải ngoại và một số bài báo trong nước nhìn việc này qua lăng kính chính trị. Một số bài cũng nhìn vào khía cạnh tình cảm cá nhân của một ông già trở về quê hương sinh sống. Tuy nhiên, bài này sẽ hoàn toàn không đề cập đến những khía cạnh đó, mà sẽ tập trung vào mặt âm nhạc, văn hóa của chuyến hồi hương này.

Thanh niên Online: Bài báo "Không thể tung hô" của tác giả Nguyễn Lưu đăng trên Báo Đầu tư ngày 13.3 đang gây nhiều phản ứng trong dư luận. Nhằm giúp bạn đọc có thông tin để tự bình luận, chúng tôi xin đăng lại toàn văn bài báo của tác giả Nguyễn Lưu và văn bản của Công ty Văn hóa Phương Nam gửi tới các cơ quan có liên quan của Trung ương và TP.HCM bày tỏ ý kiến của mình xung quanh bài báo này.
Bài trên Báo Đầu tư

Gần đây, trong nước ồn ào về chuyện nhạc sĩ Nguyễn Lưu và một số nhạc sĩ khác công kích việc mà họ cho là nhạc sĩ Phạm Duy được tôn vinh quá đáng, trong khi dưới mắt họ Phạm Duy chỉ là một "người trở cờ". Bài của Nguyễn Lưu làm những ai biết ít nhiều về âm nhạc phải bật cười vì những sai lầm ngây ngô của nó, cả về kiến thức âm nhạc căn bản lẫn về văn học nói chung, và về các sự kiện lịch sử, mà bà Phan Thị Lệ của Công ty Phương Nam và ông Hoang Linh trên talawas đã chỉ ra.

Con số nghệ sĩ Việt Nam hải ngoại bắt đầu trở về nước tìm đường ca hát, tính đến nay đã lên gần cả trăm người. Số lượng nghệ sĩ hải ngoại được cấp giấy phép trình diễn ở Việt Nam cũng đã khá đông, khoảng 70 ca nhạc sĩ, nhiều người đã từng là những ngôi sao sáng chói ca nhạc hải ngoại.

LTS: Tiếp tục phản hồi những ý kiến của giới nhạc sĩ, độc giả, khán giả ở trong và ngoài nước về bài viết “Không thể tung hô” của tác giả Nguyễn Lưu (trong nước), phê bình chuyện Phạm Duy về nước được tung hô, đón tiếp rất rình rang, cụ thể qua những đêm nhạc “Ngày trở về” rất thành công. Bài báo đã mở ra một diễn đàn tranh luận thật sôi nổi, giữa trong và ngoài nước. Dưới đây là ý kiến của nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, một người hiểu khá rõ về âm nhạc và con người Phạm Duy.

LTS: Nhạc sĩ Phạm Duy đang thu xếp hành trang (sức khỏe, đời sống) để về Việt Nam ở luôn. Việc quyết định sống những ngày tháng còn lại tại quê hương của cây đại thụ âm nhạc Việt Nam đang là một đề tài gây sôi nổi ở trong lẫn ngoài nước. Báo chí trong nước, tờ Công An có tổng hợp nhiều thông tin của báo chí hải ngoại, cho rằng Phạm Duy bị xúc phạm v.v. Ở ngoài nước, khoảng trên 10 tờ báo, nhiều làn sóng phát thanh cả ngày lẫn đêm mạt sát nhạc sĩ Phạm Duy. Trong tình hình đó, một tiếng nói khác, nhận định khác về chuyện đi, ở của Phạm Duy được cất lên. Đó là tiếng nói của nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, mời quí độc giả theo dõi bài nói chuyện của Việt Weekly với người nhạc sĩ du ca này.

“Việt Nam hiện nay đang cố gắng nghiên cứu để đưa Hà Nội trở thành một di tích lịch sử 4,000 năm văn hiến.

Cuối cùng thì Phạm Duy đã trở về
Nhiều người nói rằng tiếc quá, ước gì Phạm Duy đừng bỏ kháng chiến thì giá trị của ông còn cao đến dường nào

Ít ai ngờ rằng vào độ tuổi tráng niên, năm 46 tuổi, nhạc sĩ Phạm Duy đã ngồi và tâm định cho mình… "một cõi" mà mãi đến khi lão niên, lúc đã 80 tuổi, vào năm 2000, ông mới lấy bản nhạc này ra "nghêu ngao": "Rồi mai đây tôi sẽ chết, trên đường về cõi Niết, tôi sẽ mang theo với tôi những gì đây…".

Từ lâu tôi đã muốn viết về Phạm Duy nhưng cứ việc này việc nọ ko cho phép. 2 ngày ốm vừa qua tự dưng ko làm gì cả nên hí hoáy đọc sách. Tài liệu về Phạm Duy không hề ít. Trên mạng cứ gõ tên ông là ra cả hàng nghìn link dẫn. Phần lớn mọi người ca ngợi tác phẩm của ông. Tôi cũng không ngoại lệ. Thậm chí từ khi biết thêm về Phạm Duy, tôi còn thấy hình bóng của Trịnh Công Sơn mờ hẳn đi.

Tại Moscow nơi tôi đang là một nghiên cứu sinh về luật hoc, tôi được may mắn quen và chơi thân với Stive Nopve, một sinh viên gốc Ukraina, con trai một giáo sư âm nhạc tại nhac viện danh tiếng Schaiskopky. Trong nhiều lần đến chơi và sống với gia đình của cậu bạn, tôi cũng được nói chuyện nhiều với giáo sư. Vì hợp nhau và vì muốn giới thiệu những giá trị văn hóa của người việt qua nhiều giai đọan, tôi giới thiệu với ông nhiều CD nhạc giá trị mà tôi có của nhạc si thiên tài Phạm Duy.