TTO - “Tôi thật hạnh phúc bởi sau 60 năm (kể từ 1953) lại được đứng hát giữa lòng thủ đô, trên sân khấu Nhà hát lớn Hà Nội” - nhạc sĩ Phạm Duy cảm động trước đêm nhạc Phạm Duy - Ngày Trở Về diễn ra vào 20g ngày 27-3. Lần đầu tiên kể từ ngày trở về định cư và hồi tịch trên quê hương, nhạc sĩ Phạm Duy và âm nhạc của ông có cuộc hội ngộ chính thức với khán giả mộ điệu thủ đô Hà Nội.

Đài BBC, Luân Đôn, loan tin : Phạm Duy nói hát ở Hà Nội đã làm thỏa mong ước cuối củng của đời ông.

Tối hôm 27 tháng Ba năm 2009, tôi đã làm một việc động trời: đi xem buổi biểu diễn ca nhạc “Ngày trở về” lần đầu của Pham Duy ở Nhà hát Lớn thành phố Hà Nội.

Nhà hát Lớn Hà Nội bắt đầu xây dựng ở cuối đường Paul Bert, dưới thời Pháp Thuộc, từ năm 1902 đến năm 1911 thì hoàn thành, theo kiểu mẫu nhà hát opera ở Paris.

Vì là một đêm nhạc lịch sử đối với tôi, tôi đã xin nhiếp ảnh gia ghi thật nhiều hình ảnh của khán thính giả Hà Nội, sau nửa thế kỷ xa cách, đã đến với tôi với tấm lòng nồng nhiệt nhất mà tôi cảm thấy trong suốt đời ca hát của tôi.

Vào khoảng năm 1988, sau giai đoạn soạn nhạc tình cảm là nhạc giao tình giữa con người và con người, nhạc xã hội là loại nhạc nối liền con người vào quê hương đất nước… tôi nghĩ rằng tôi phải soạn nhạc tâm linh là loại nhạc dẫn con người vào cõi tâm. Nếu nhạc tình cảm và nhạc xã hội (qua những hình thức như đoản khúc, chương khúc), phần nhiều là nhạc hiện thực thì nhạc tâm linh sẽ phải là nhạc siêu nhiên, siêu thực hay ẩn dụ (dưới những thể tài tổ khúc, trường khúc). Tôi khởi đầu bằng 10 Bài Rong Ca (1988), Bầy Chim Bỏ Xứ và Hồi Xứ (1990), 10 Bài Thiền Ca rồi Trường Ca Hàn Mặc Tử (1993).

Phần Hai của MINH HOA KIỀU đã được tôi khởi soạn ngay trong những ngày tôi đem Phần Một đi phổ biến trên thế giới. Tôi còn nhớ đã ngồi trước piano để viết đoạn Người Đâu Gặp Gỡ Làm Chi tại nhà anh Đỗ Xuân Kiên ở London vào tháng 7 năm 1997, rồi tiếp tục soạn những đoạn sau tại nhà anh chị Lê Tất Luyện ở Paris. Rồi trong thực tế, tôi đã hoàn tất Phần Hai vào năm 1998, trong khi Duy Cường đang ở Việt Nam và đã thu thanh xong một số điệu hát, điệu ngâm của cô Thanh Ngoan để dùng trong nhạc phẩm này.

Sau khi nhà tôi mất, sau khi tôi bị mổ tim (1999), tôi không còn thiết tha gì với âm nhạc nữa, tôi dìm tôi vào một nỗi buồn sâu thẳm tưởng như không bao giờ có thể nguôi ngoai... Nhưng tôi đã không ngăn được tôi là phải hoàn tất Minh Họa Truyện Kiều. Kiều Hai đã soạn xong, đã được tôi đem đi phổ biến tại nhiều nơi trên thế giới…

Và sau khi tôi trở về thăm quê hương (năm 2000) thì tôi như người hồi sinh, sẵn sàng để vật lộn với Kiều Ba.

Tôi trở về sống hẳn ở quê hương từ năm 2005, tuy cũng đã có dăm ba lần đem Minh Họa Kiều ra để cho một số thân hữu ở Saigon và ở Hanoi nghe, nhưng chưa bao giờ nhạc phẩm này được chính thức ra mắt tại thủ đô Hà Nội.

Những báo điện tử viết về Minh Hoa Kiều...(tiếp tục)

Tôi thích nghe Phạm Duy từ lúc mới lớn. Hồi ấy bạn bè xung quanh ai cũng nghe Trịnh Công Sơn - như thế sành điệu hơn, tôi thì không thích lắm, dù thuộc hết. Vào thời cuối những năm 80, đầu 90 đi quán cafe tươm tươm nào đó ở Sài Gòn thì hầu như bạn sẽ nghe thấy nhạc Trịnh.

Trong những ngày đem Minh Họa Kiều đi biểu diễn tại nhiều nơi trên thế giới, tôi đã được nhiều bạn qúy viết bài nhận định phê bình, như sau :

Viết Về Minh Họa Kiều (tiếp theo)

Từ ngày trở về quê hương sau hàng chục năm vắng mặt, tôi không mang hoài bão được tất cả mọi người trong nước biết tới cái gọi là “nhạc Phạm Duy”. Tôi biết rõ ràng là có thể chỉ có những người thuộc tuổi lão niên hay trung niên còn nhớ tới những bài hát PD phản ảnh dĩ vãng của họ, dĩ vãng mà dù họ muốn quên cũng không quên được ! Còn đối với lớp thanh niên thì đương nhiên tôi là người xa lạ…